Samen eten, roots & thuiskomen | Makan Blog
Samen eten is thuiskomen, voor iedereen
Als kind vond ik het altijd bijzonder om naar de opa’s en oma’s te gaan, van vaders en moeders kant. Onze stamboom is vrij complex, misschien komt daar ooit nog een andere blog van, maar oma’s en opa’s waren er in vele vormen! Ik ben gezegend dat ik mooie herinneringen heb aan de opa’s en oma’s. Voor mij komt de herinnering aan eten áltijd naar voren of beter gezegd; in elke herinnering zit wel een eetmoment! Ik bedenk mij nu ter plekke dat ik misschien wel een haat/liefdeverhouding met eten heb….hm dat was even een momentje haha! Maar het samen zijn, de geuren, de soms jolige manier van gesprekken voeren (soms, adoe, met mond vol, ja!). De zondag ochtenden in pyjama met z'n allen op de bank met een uitgebreid ontbijt en ellenlange verhalen vertellen samen, heerlijk!
Een paar herinneringen zijn bijvoorbeeld de beroemde en zelfgemaakte pepesan (gerookte pittige makreel) van mijn opa aan moeders kant. Hij had een longaandoening, maar als wij kwam, dan stond hij uren in de keuken te kokkerellen, hoe zwaar ook! Die pepesan was zó lekker, ik kan het nog proeven! En dan samen in de kleine huiskamer, in de stoel, op de grond met een bordje op schoot, heerlijk smikkelen. Bij deze opa hebben wij ook met stokjes leren eten: 'Wil jij chocolade rozijnen? Oke, maar dan wel met deze stokjes!' Rakus waren wij, ja!!
Een andere herinnering is bij opa en oma van vaders kant. Het eerste wat je voelde als je binnenkwam was een kneep in je wangen ‘oh wat ben je gegroeid, heb je al gegeten?’ En dan rook je de geuren al die uit de kleine bijkeuken kwamen, waar grote pannen heerlijke gerechten op het vuur stonden. En echt, maakt niet uit op welk tijdstip je binnenkwam, eten was er! En dan samen in de kleine keuken eten. Met opa, die genoot van een bord vol rijst en rawitpepers én een theedoek in de hand voor het zweten, want zweten deed hij van die rawit. Geweldig vonden wij dat!!
Een andere herinnering aan feestjes thuis of bij een van de tantes; de mooiste batik tafelkleden op tafel of over de banken. Echt, die herkenning van batik in huis voelt voor velen als thuiskomen! Eten op de mooiste manieren geserveerd en overal mensen die eten; aan tafel, op de grond, in de gang, op de trappen, in de vensterbank!
Oke, een laatste herinnering is dat het vroeger bij ons thuis altijd zoete inval was, iedereen kon altijd en wanneer dan ook komen eten. Aanschuiven was altijd mogelijk, op welk tijdstip van de dag dan ook. Mijn moeder maakte altijd wel iets bij, als ze niet al voor een weeshuis had gekookt. Er was altijd genoeg. Dat is ook iets wat niet in te denken is, nog steeds niet; onvoldoende eten hebben is echt not done!! Dat vinden wij nog steeds allemaal vreselijk!! Dus ik kook nog steeds vaak te veel. Dan gaat dat weer in bakjes naar mijn ouders of wie ik maar kan bedenken!
Dus als er momenten zijn dat ik een soto geur ruik, iets over een gerecht hoor, dan komen de herinneringen gelijk binnen! Heb jij dat ook? Niet omdat iemand die herinnering precies zo beschrijft, maar omdat jij het kent. Of beter: omdat je het herkent.
Voor mensen met Indische (lees ook Indonesische) roots zit dat gevoel vaak diep verweven in het dagelijks leven. In de woorden die nooit hardop gezegd werden, maar die je wél kon proeven. Veel mensen zullen een warme herinnering door eten hebben, welke achtergrond je ook hebt; dat warme, troostende gevoel zal voor velen herkenbaar zijn. Want samen eten, écht samen eten, raakt iets dat universeel is.
Het heeft iets natuurlijks. Iets vloeiends. Alsof iedereen voor even in hetzelfde ritme ademt. Dat mooie ritueel van samen eten, zó vertrouwd binnen veel Indische gezinnen, herken je in zoveel andere culturen. Denk aan een Iftar tijdens de Ramadan. Ik heb het een paar keer mogen meemaken en de saamhorigheid die je dan voelt is echt hartverwarmend.
Eten als een stille taal
Ik heb er veel over gelezen en later ook de koppeling naar mijn eigen ervaringen gelegd. In veel Indische gezinnen werd liefde nooit met grote woorden verpakt. Het zat in een gebaar. In een bord dat ineens voor je werd neergezet. De vraag “al makan?” die eigenlijk betekende: hoe gaat het echt met je? Een pan die nét te vol was, zodat je iets kon meenemen (bakjes!!!). Iemand die naast je ging zitten zonder iets te zeggen, maar precies op het juiste moment. Het is een taal die niet hoeft te worden geleerd.
Samen eten bracht balans, rust, verbinding, warmte. Een soort vanzelfsprekendheid dat je er mag zijn, precies zoals je bent.
Waar verhalen opnieuw beginnen
Misschien merk je het zelf ook: wanneer je een tafel met aandacht dekt en het eten zo neerzet, dat het klopt. Dan verandert de sfeer meteen, die wordt warmer, zachter. Het nodigt uit en er ontstaat ruimte voor gesprekken, voor lachen, voor herinneringen.
Dat is de kracht van een mooi eetmoment. Het hoeft niet groots te zijn, niet perfect en niet ingewikkeld. Het gaat om de energie waarmee je iets neerzet. Om de zachtheid waarmee je iemand uitnodigt. Om de verbinding die vanzelf ontstaat wanneer eten wordt gedeeld.
Dat is ook iets wat culturen met elkaar kan verbinden; Indisch, Nederlands, Marokkaans, Surinaams, gemixt, alles door elkaar. Iedereen kent dat gevoel: Hier mag ik zijn. Ik ken buurthuizen waar dat echt goed lukt en waar je je zo welkom en thuis voelt.
Resep ja
En omdat eten zo’n mooie rol in mijn, ons leven inneemt, ja ja, dat vindt de weegschaal ook interessant, ga ik hier maandelijks een recept delen. En niet omdat ik een keukenprinses ben, echt dat laat ik aan anderen over. Maar wel omdat ik eten als verbinder, als aandacht geven, als ‘naar elkaar omkijken’ belangrijk vind. Recepten met een verhaal. Vanuit mijn eigen herinneringen, maar ik nodig je vooral uit om mee te doen, te delen, te inspireren en te verwarmen! Als jij een gerecht en een recept hebt met een mooi verhaal, kom op de lijn en dan geef ik jou hier een mooi plekje. Een vereeuwigde herinnering, de warmte van samen eten, te waarderen en om te delen met iedereen! Een stukje van jouw eigen roots, jouw stijl, jouw familie, jouw smaak. Wees welkom!!
De Makan blogs (ha, heb ik toch gelijk een naam voor deze reeks!) wil ik voortaan eindigen met het in het zonnetje zetten van iemand die ik heb ontmoet, online of live. Iemand die een stukje op mijn pad is meegelopen. Omdat ik geloof dat we naar elkaar om mogen kijken. Dat kleine gebaren een groot verschil kunnen maken. En omdat dát precies de missie achter Terima Kasih is; waarderen, bedanken, zien en verbinden.
Deze eerste Makan blog wil ik eindigen met een quote van Diana van de Instagram accounts @di.indokookt en @het.indohuisje. Bij het Indohuisje in Mijdrecht haal je haar heerlijkste zelfgemaakte gerechten af, aanrader!!!! Het koken is haar met de paplepel ingegoten, geïnspireerd door beide ouders. En nog steeds maakt zij samen met haar moeder herinneringen door het delen en proeven van al die lekkere recepten. Eten brengt voor haar mensen en culturen samen. Ze deelt dagelijks haar eet avonturen én recepten op haar accounts. Haar all time quote is:
‘Eten is liefde, die je kunt proeven’
Do I need to say more?!
Ga snel naar het recept blog om het eerste recept van mijn familie alvast te proberen!!
